Hà Nội – Bắt đầu từ năm 2026, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh sẽ không còn phải nộp thuế khoán. Thay vào đó, họ sẽ chuyển sang hình thức tự kê khai, nộp thuế theo doanh thu thực tế – theo đúng tinh thần của Nghị quyết 68 về phát triển kinh tế tư nhân. Trong bối cảnh đó, ngành thuế đang xây dựng phương án phân loại hộ kinh doanh thành 4 nhóm theo quy mô doanh thu để quản lý hiệu quả hơn và hỗ trợ phù hợp hơn với từng đối tượng.
Chia nhóm để dễ quản lý và hỗ trợ đúng mục tiêu
Tại Hội nghị công bố giải pháp hỗ trợ người nộp thuế ngày 19/6, bà Nguyễn Thị Thanh Hằng, Trưởng ban Chính sách và thuế quốc tế (Tổng cục Thuế), cho biết cơ quan thuế định hướng phân loại hộ kinh doanh thành 4 nhóm doanh thu:
- Nhóm 1: Doanh thu dưới 200 triệu đồng/năm – không thuộc diện chịu thuế.
- Nhóm 2: Doanh thu từ 200 triệu đồng đến dưới 1 tỷ đồng/năm.
- Nhóm 3: Hộ kinh doanh trong các lĩnh vực nông nghiệp, công nghiệp, xây dựng có doanh thu từ 1–3 tỷ đồng/năm và thương mại, dịch vụ có doanh thu từ 1–10 tỷ đồng/năm.
- Nhóm 4: Doanh thu trên 10 tỷ đồng/năm.
Lộ trình bỏ thuế khoán – Tăng minh bạch và hiện đại hóa
Sau gần hai thập kỷ áp dụng, thuế khoán tuy giúp đơn giản hóa công tác thu thuế và phù hợp với điều kiện quản lý tại thời điểm trước, nhưng dần bộc lộ bất cập: thiếu minh bạch, không thúc đẩy phát triển hộ kinh doanh, và tạo ra rào cản trong việc hiện đại hóa ngành thuế.
Chuyển đổi sang hình thức kê khai – theo bà Hằng – sẽ khuyến khích sự phát triển bài bản hơn của kinh tế cá thể, tăng tính công bằng trong nghĩa vụ thuế, và phù hợp với xu hướng chuyển đổi số.
Ứng dụng hóa đơn điện tử và phần mềm kế toán đơn giản
Với định hướng mới, cơ quan thuế sẽ khuyến khích hoặc bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử tùy theo nhóm:
- Nhóm 1 & 2: Được khuyến khích sử dụng hóa đơn điện tử, áp dụng dần từ năm 2027–2028. Chỉ cần ghi chép thu – chi đơn giản qua phần mềm mẫu của Bộ Tài chính.
- Nhóm 3: Bắt buộc dùng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế hoặc khởi tạo từ máy tính tiền. Sử dụng chế độ kế toán đơn giản, giảm thiểu chi phí, giấy tờ.
- Nhóm 4: Bắt buộc ghi sổ kế toán đầy đủ, bao gồm doanh thu, chi phí, tồn quỹ, ngân hàng, nghĩa vụ thuế, lưu trữ chứng từ, phiếu thu – chi phát sinh.
Tăng ngưỡng chịu thuế và đổi mới quản lý
Cơ quan thuế cũng đề xuất tăng ngưỡng doanh thu không chịu thuế từ 200 lên 400 triệu đồng/năm nhằm giảm gánh nặng cho nhóm hộ nhỏ. Bên cạnh đó, tỷ lệ thuế suất thu nhập cá nhân có thể được điều chỉnh theo quy mô, thay vì áp dụng một mức chung như hiện nay.
Một cải tiến đáng chú ý là đề xuất bỏ thuật ngữ “hộ kinh doanh”, thay bằng “cá nhân kinh doanh”, lấy số định danh cá nhân làm mã số thuế, hướng đến sự liên thông, nhất quán và hiện đại trong cơ sở dữ liệu quốc gia.
Đồng hành cùng người nộp thuế trong quá trình chuyển đổi
Phó Cục trưởng Cục Thuế – ông Mai Sơn cho biết trong quá trình chuyển đổi, ngành thuế sẽ tập trung vào hỗ trợ cá thể hóa giải pháp cho từng phân khúc, hợp tác với các bên công nghệ để cung cấp phần mềm hóa đơn – kế toán đơn giản, chi phí thấp.
“Việc cá thể hóa giải pháp theo ngành nghề, quy mô sẽ giúp người nộp thuế tuân thủ tốt hơn, giảm gánh nặng thủ tục và tạo thuận lợi cho chuyển đổi số khu vực kinh tế cá thể,” ông Sơn nhấn mạnh.
Thống kê đáng chú ý
Tính đến cuối năm 2024, cả nước có 3,6 triệu hộ kinh doanh đang được quản lý thuế, với tổng thu ngân sách hơn 25.953 tỷ đồng/năm. Trong số này, gần 2 triệu hộ đang nộp thuế khoán, bình quân chỉ 700.000 đồng/tháng – cho thấy mức đóng góp còn khiêm tốn so với tiềm năng.
Bkav đồng hành cùng ngành thuế và hộ kinh doanh
Là đơn vị tiên phong trong lĩnh vực chuyển đổi số, Bkav đã và đang cung cấp giải pháp toàn diện về hóa đơn điện tử, chứng từ, phần mềm kế toán mini dành cho hộ kinh doanh. Gói dịch vụ của Bkav giúp người dùng:
· Kê khai, nộp thuế đúng luật.
· Sử dụng chứng từ khấu trừ thuế thu nhập cá nhân nhanh chóng, chính xác.
· Áp dụng hóa đơn điện tử từ máy tính tiền theo chuẩn cơ quan thuế.
"Bkav luôn cam kết đồng hành cùng hộ kinh doanh trong suốt quá trình chuyển đổi sang mô hình kê khai minh bạch, hiện đại", đại diện doanh nghiệp chia sẻ.
Kết luận
Việc bỏ thuế khoán và chia hộ kinh doanh thành các nhóm quản lý mới không chỉ là thay đổi kỹ thuật, mà còn là một bước tiến lớn trong hiện đại hóa hệ thống thuế, thúc đẩy phát triển khu vực kinh tế tư nhân theo hướng bền vững, minh bạch và số hóa.